Son Dakika Haberleri, Spor Haberleri, Siyaset Haberleri, Magazin, Astroloji, Cinsellik, Moda ve Aşk'a Dair Herşey - HaberAl.Tv
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

Hakasya Cumhuriyeti / Hakas Türkleri - Tuva ve Hakas Türkçesi / Türk Lehçeleri - Müziği

Bu Makaleyi Facebook'ta ve Twitter'da Paylaş:

 

1989 nüfus sayımına göre nüfusları Hakasların Kırgız ve Sagay gibi iki mühim kolu içerir. Çin kaynaklarında bu Kırgız boyuna “ Heges ” dendiği için aydınlar kendi ülkelerinde Hakas adını vermişlerdir.

Meşhur müsteşrik Katanov, etnograflar Maynagaşov ve Kızlasovta Hakas asıllıdırlar. Bunlardan Katanov'un kütüphanesi Türkiye'ye getirilerek Türkiyat enstitüsünün temelini yönlendiriliyor. Hakasça, Uygur şivesine yakındır. Hakas halk edebiyatının ürünleri Kastren, Radloff ve Katanov tarafından toplandı. Bugünkü günde yazı diline sahip olan Hakasların dil ve edebiyat enstitüleri mevcut.

Hakasların topluca yaşadıkları Hakas Cumhuriyeti batıda Kemerovsk Oblastı, güneybatı ve güneyde Altay Muhtar Bölgesi ve Tuva ile sınırdaştır. Ülkenin 2/3 dağlıktır. Bu ülkede yüzölçümü 64.400 km2 olup, Abakan'ın dışında Minusinsk adında bir merkezi daha bulunmaktadır.

nüfus

 

1989 BDT'de 81.428 nüfus sayımına göre 81.428 Hakas mevcuttu. Yoğun olarak (% 77,2) Hakas Cumhuriyet'inde yaşarlar. Ancak Tablo 20'den de görüleceği gelecek burada da ufak bir azınlık durumdadırlar.

Hakaslar bölgesindeindeki% 2'lik (veya 12.568 kişi) diğer Türk boylarına mensup olanlar da dahil etkili bir topluluk olmaktan uzaktırlar. Bölge merkezinde bir Rus merkezi merkezi görünümündedir. 16.379 Hakas, Rusya Federasyonu'nun bulunduğu Hakas Cumhuriyeti'ne komşu olan bölgeelerine yerleşmişlerdir.

Hakaslar eskiden göçebe olan Sibiryalı bir Türk halkıdır. Ama günümüzde bölge nüfusunun yaklaşık% 80'ini Ruslar tarihinde. Toplam nüfusu 498.384 olan Hakas Muhtar Bölgesi nüfusunun ancak% 11.1'i Hakas'tır. 1989 nüfus sayımına göre nüfusları 110.000 olan Hakas'lar mevcut Krasnoyarsk Krayı'na bağlı olan Hakas Muhtar Bölgesinde yaşıyorsanızlar. Hakasların Kırgız ve Sagay diye iki kolu bulunur.

2009 yılı ayarları göre Hakas Cumhuriyetinin nüfusu - 538 054 kişidir. , Ülke yüzölçümünün kilometre karesine - 8,7 kişi. / Km² iken, nüfusun -% 71,1 kadarı şehirde yaşanıyor. 2002 nüfus sayımlarına göre Hakas cumhuriyetinin etnik nüfus dağılımı şu şekilde belirtildi.

gelenekleri

 

Altay Türklerine benzerler. Erkek elbiseleri Ruslarınki gibidir. Kadınlarınki daha farklıdır. Saçlarına süs esyaları takarlar. Genç kızların yörüklerinde gibi 15-20 örgülü belikleri vardır. Evlenmelerde kız beğenme, kız isteme, düğün ve düğün ziyaretleri merasimleri vardır.

Kalın (gelin) kaçırma ve orada kız tarafına " kalın ödeme " adeti vardır. Evli kalan kocalarını terketmesi halinde " kalın " erkek tarafına geri ödenir. Doğan çocuklara eski adetlere göre ad verilir. Çocuklar altı aylık iken resmi olarak hristiyan gözüktükleri için vaftiz edilirler ve bir hristiyan adı alırlar; ancak bu ad günlük yaşamda kullanılmaz. Şaman dininin kurallarına göre hareket ederler.

Tahta sandıklara kot pantolonlarını Ölülerine elbise giydirip mezara atının eğeri ile birlikte kurganlara gömerler. Gömülmeden sonraki üç, yirmi, kırk ve yüzüncü günlerde çeşitli törenler yapılır ve yemek verilir. Kırkıncı gün töreninde ölenin atı kesilir, eti yenir; atın başı bir mızrak uçunda mezarın başına dikilir.

Ekonomi

 

Hakas Muhtar Bölgesi'nde, ekonomik kaynaklardan kömür, demir, altın, mermer vb. sanayi hammaddesi zengindir. Ayrıca kereste işletme sanayii geliştirildi. Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Bitki üretimi de yeterli üretimdir. Koyun ve Keçi besiciliği hala önemli bir ekonomik etkinliktir.

Son geçmiş alçak kesimlerde arıtma sistemi otlaklarda beslenen hayvanların temizlenmesi, ekili arazilerin yüzölçümünü ve buğdayı, yulaf, darı ve patates olmak üzere tarımsal üretimi arttırıldı. Rusların bulunduğu bölgedeki yerleşimini de etkili olan bakır madenciliği 18. yy'dan beri önemini korumaktadır. Abaza ve Teya'da zengin demir cevherleri; yukarı Çulım'da altın, Çemogorsk'ta kömür, Aksiz'de barit çıkartılmıştır. Bölgede bulunan bakırtungsten yatakları da vardır.

Ormanlar önemli kereste kaynağıdır. 1980′lerin başında Yenisey Irmağı'nda Sayanagorsk'ta yapılan 6.400 megavat santral hidroelektrik santralinden Minusinsk Havzasında sanayi için gerekli enerji yönetim sistemi planlanmış ve elektrik enerjisi ihtiyacını yapabiliyor.

Tarihi

 

Hakaslar, Türk boyu olup Güney Doğu Sibirya'da yaşamaktadırlar. 1800'lü Hakaslar Rus İmparatorluğu'na katılmış, 1930 da özerk bölge statüsüne kavuşmuşlardır. Hakaslar eski şamanizm inancına sahiptirler. Hakasların iki bin yılı aşan tarihini bir Kırgız grubu olmuşlardır.

Tanrı Dağı Kırgızlarının dünyaca ünlü destanları Manas da bu tarihi olaydan bahsetmektedir. Manas Destanı'nın anlattığına göre Tanrı Dağı Kırgızları Yenisey konumuinden bugünkü vatanlarına manas 9. yüzyıl Çin kaynakları Kırgızlardan " Heges " veya " KieKiaSe " adıyla bahsetmektedir. Yenisey Kırgızlarının ayrı bir kimlik benimsemesini ve Hakas adını kabullenmeleri sonucunu doğurmuştur.

Coğrafyası

 

Yüzölçümü 61.900 km² dir. Yenisey Irmağının yukarı kesimindeki geniş Minusinsk Havzasının batı yarısında yer alıyor. Yenisey Irmağının kollarından, Abakan Irmağı'nda ortasından geçer. Irmak vadisinin güneyinde, Karagoş Dağında 2.930 m'ye kadar yükselen Batı Sayan Dağları bulunur. Kuzeyindeki Akaban ve Kuznetsk Alatau Dağlarının en yükseknoktasıyla 2.178 m yüksekliğindeki Verhni Zub'dur.

Kapalı havuzda kurak ve sert bir kara iklimi egemendir. Alçak kesimler bozkırlar ve ormanlık alanlarla kaplıdır. Ama 1954'ten sonra özelliklede bakir ve boş topraklanndaki tarıma açıldı. Dağlar çam, köknar ve ladin ormanlarıyla kaplıdır.

Tuva ve Hakas Türkçesi / Türk Lehçeleri

Tuvalar ve Tuvaca

tuvaca

Rusya Federasyonuna bağlı özerk cumhuriyetlerden biri olan Tuva, adını eski Çin kaynaklarında geçen T'o-pa adından alıyor. Hun, Göktürk, Uygur, Kırgız, Moğol, Çin egemenlikleri alanında yaşayan Tuvalar 1921'de 1921'de Tannu-Tuva adıyla bağımsız bir kuruşlarsa kurbanlarsa da 1944'te Rusya'nın ilhaklarında. Başkenti Kızıl'dır.

Sovyet Devrimi'nden sonra yazı dili olan Tuvaca 1930-1943 arasında Latin alfabesiyle yazılmış, 1943'ten beri de Kiril asıllı bir alfabe ile yazılmıştır.

Tuvaca konuşurların büyüklüğünü Tuva Özerk Cumhuriyeti'nde yapabiliyor. 1989 sayımına göre eski Sovyetler Birliği içinde Tuvaca konuşanların toplam sayısı 207 bin, 1998'de göre ise Tuva Özerk Cumhuriyeti'ndeki Tuvaca konuşur sayısı 206.900'dür. Ayrıca Kuzey Moğolistan'da, Burki Özerk Cumhuriyeti'nde ve Çin'in Sinkiang Uygur'daki Özerk Bölgesi'nde de küçük Tuva birliklerinde vardır.

 Tuvacanın ayırıcı ses özelliklerinden biri Eski Türkçe sözcü ve söz sonu d ünsüzünün iki ünlü alanı bulunan alan / 'ye değişmesidir: adak “ayak” = Tuvaca adak, torf- = Tuvaca tot- vb. F-'ye değişmesidir: yıl> çıl, yer> çer vb.

Tofalar ve Tofaca Yakın zamanlara kadar Karagasça adıyla bilinen ve Tuvacaya çok yakın olan Tofaca veya Tofalarca 1986'da yazı dili haline geldi.
Eski Sovyetler Birliği’nin sayıca en küçük Türk topluluklarından biri olan Tofalar, Sayan dağlarının kuzey yamaçlarında, Uda ve Biryusa ırmaklarının yukarı havzalarında otururkenlar ve 1989’da sıralanacak 731

Tofacada çok kirlenmiş harfleriyle yazılan Moğolca sözcük vardır.

Hakaslar ve Hakasça

hakasçaÇoğunluğu Rusya Federasyonu'na bağlı Hakas Özerk Cumhuriyeti'nde yaşayan Hakaslar da Tuvalar gibi Milat sıralarından başlayarak farklı güçlerin egemen yaşam yaşamış, 1727 ise Rusya'nın hakimiyetine girmişlerdir. Statüsü 1923'te özerk bölge, 1930'da ise özerk cumhuriyet olarak burada. Hakas adı, Kırgız kelimesi Çincedeki Heges biçiminden gelir.

Sagas, Beltir, Kaça, Koybal, Kızıl ve Şor ağızlarının ortak yazı dilidir. Hakasça konuşur sayısı 1989, 81.428'dir; 2000 yılında 96 bine ulaşğı sanıyor.

İlk Hakas alfabesi 1926'da Kiril harfleriyle düzenlenmişse de Hakasça 1929-39'da arada Latin harfleriyle yazılmıştır. 1939'dan başlayarak yeniden Kiril harflerine geçildi.

Hakasçanın ayırıcı özelliklerinin geçmişi Eski Türkçe sözcü ve söz sonu d sesinin z'ye değişmesi gelir: adak> azah “ayak” vb. Bir diğer ayırıcı özelliği söz başındaki y-sesinin, Tuvacada olduğu gibi, ç-'ye değişmesidir: yadag> çazağ “yaya”, yıl> çıl vb.

 

Tuva Türkleri'nin Müziği

tuva türkleri müzikTuva Müzik Grubu'nun hazırlandığı müzikler, tümüyle ilgi gördü. Özellikle Avrupa ve Amerika'da Tuva müziğine ilgi duyan çok kişi biri var. Bu konuda ne yazık ki biz yine geç kaldık. Öz değerlerimizi yine bizden önce Batı keşfetti ve sonra Türkiye'de de Tuva müziğine olan ilgi artmaya başladı.

Tuva Türkleri, bugün Moğolistan'ın ülkelerini Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyette yaşıyorlar. Son nüfus sayımına göre, bugün Tuva Cumhuriyeti'nde 300.000′e yakın Tuva Türk'ü yaşıyor. Tuva Türkleri'nin en güzel özelliği, ana yurdumuzun yaşında yaşayıp, binlerce yıldırsınız, kültürlerinden kopmamış olmalarıdır. Soydaşlarımız, uzun yıl Çin'in ve Sovyet Rusyası'nın yaşadığı yer tuvaleti soydaşlarımız, binlerce yıl önceki türk kültürünü ve inancını bugüne kadar yaşatmayı başarabilmişlerdir.

Tuva Türkleri'nin halihazırda Şamanist olduğu için, ezgilerinde ritmik ögeler hemen göze çarpıyor. Atalarımızın dinini yaşatan Tuva Türkleri, bu inancın da etkisinin farklı giyiniş biçimlerini benimsemişler. Yaşamlarında at, kurt ve kartal gibi hayvanların, bizde olduğu gibi önemli bir yeri var. Türk dünyasının inanıyorum. ancak Tuvalılar'da bu en üst düzeye çıkmış haldedır. Çalgıların tepelerinde figürleri var ve hatta bu çalgıların telleri / yayları bile kılından yapıyor. Üzerinde müzikte atların yürüyüş tempolarına özgü sesleri işitmek mümkündür. Başında doğup, başında ölme düşüncesini yaşatırmışçasına, yaşamlarında bu hayvanlara çok büyük yer ayırmış durumdalar. Bunun için Türk kültürüne, töresine, benzersizlerine ait ögeyi, Tuva müziklerinde görebilmemiz mümkün.

Atıştırılmış özel bir türkü olan " Ezir Kara " yı aşağıdan dinlenmesi .

 

 Tuva müziği, ilk dinleyişte çok ilginç geliyor; saran muhteşem bir ezgi, aynı zamanda insanı hayrete düşürüyor. Çünkü Tuvalılar, doğa ve hayvan seslerinin çoğunu müzik aletleriyle değil, gırtlaklarının gücüyle çıkarıyorlar. Geleneksel Türk müziğine özgü çalgılardan oluşuyor. Tuva müzedeki gırtlağın çok büyük önem var. Şaman törenlerinde kamların dualarını söyleyerek söylediklerinden ezgilere benzeyen ilginç seslerini açmak, çok zor olsa gerek.

Türksoy'un ve Tika'nın çalışmalarıyla Türkiye'ye Tuva Müzik Grubu'nun seslendirdiği muhteşem türküler getirildi, TRT'nin Gönül Bağı adlı programında izleyicilere sunulmuştu.

Tanrı TÜRK'ü korusun!

Orkun KUTLU

loading...

Yorum Yazın

Görüşleriniz bizim için değerlidir. Lütfen bu video veya makale hakkında yorum yazın...

Önemli: Yazılan yorumlar hiçbir şekilde HaberAl.Tv’nin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış yada yorumlar gizli. Bir yorum yapın.
Disqus Geçici Bir Süre Hizmet Dışı/Kapalı HaberAl.Tv Olarak Bu Aksaklıktan Dolayı Özür Dileriz. Diğer yorum araçlarını kullanabilirsiniz.

İgili Makaleler

RSS
Loading...
loading...
loading...

istanbul escorts

altyazılı porno

istanbul escort

porno izle

istanbul escort

beylikdüzü escort halkalı escort maltepe escort şişli escort mecidiyeköy escort ataköy escort